Стандарт лечения ✓ Утверждён

ОСТРАЯ НАДПОЧЕЧНИКОВАЯ НЕДОСТАТОЧНОСТЬ


Описание

Острое жизнеугрожающее состояние, развивающееся при острой недостаточности коры надпочечников с резким снижением продукции кортикостероидов и катехоламинов, проявляющееся артериальной гипотензией, коллапсом и полиорганной недостаточностью.

Файл протокола

ОСТРАЯ НАДПОЧЕЧНИКОВАЯ НЕДОСТАТОЧНОСТЬ.pdf
PDF • Подписанный документ с печатью
Скачать Просмотр
Показать текст протокола
Ўзбекистон Республикаси
                              Соғлиқни сақлаш вазирининг
                                 2025 йил "23" июндаги
                                  180-сонли буйруғига
                                        7-илова




БУЙРАК УСТИ БЕЗИ ЎТКИР ЕТИШВОМЧИЛИКДА
 ШОШИЛИНЧ ТАШХИС ВА ДАВОЛАШ БУЙИЧА
     МИЛЛИЙ КЛИНИК СТАНДАРТЛАРИ




               Тошкент-2025
БУЙРАК УСТИ БЕЗИ ЎТКИР ЕТИШВОМЧИЛИКДА
 ШОШИЛИНЧ ТАШХИС ВА ДАВОЛАШ БУЙИЧА
     МИЛЛИЙ КЛИНИК СТАНДАРТЛАРИ




               Тошкент-2025




                   2
                         Эндокринология тиббиёт йўналишининг шошилинч холатлари бўйича
                                     ТИББИЙ ЁРДАМ КЎРСАТИШ СТАНДАРТИ
                             Эндокринология тиббиёт йўналишининг шошилинч холатлари бўйича
        ТИББИЙ ЁРДАМ         ТИББИЙ ЁРДАМ КЎРСАТИШ СТАНДАРТИ           ТИББИЙ ЁРДАМ            Статсионар
          КЎРСАТИШ                                                       КЎРСАТИШ            даволаниш (%)
         СТАНДАРТИ                                                       СТАНДАРТИ
                XTT10:       Аддисон кризи
                 E27.2
                             Адренал криз
                             Адренокортикал криз                                                 100%

                XTT11:
                5A74.1       Аддисон кризи


Мазкур стандарт қуйидаги категориядаги беморлар учун қўлланилади
(мос келадиганини тагига чизиқ қўйилади):

Ёш тоифаси: барчаси
Беморнинг жинси: аёл ва/ёки эркак
Фазаси: ўткир
Касалликнинг босқичи: барчаси
Асоратлари: диабетик кетоацидоз, тиреоидли криз/кома, адренал криз
Тиббий ёрдам кўрсатиш тури: ихтисослаштирилган тиббий ёрдам (интенсив даволаш)
Фойдаланиши белгиланган манфаатдор томонлар: давлат ва нодавлат даволаш профилактика муассасаларининг тиббиёт
ходимлари ва рахбарлар, мониторинг ўтказувчилар ва текширув ўтказувчилар, тиббий суғурта ходимлари ва тиббий таълим
муассасаларининг тегишли ходимлари




                                                            3
                                                       Тиббий ташхислаш ва даволаш тадбирлари
                                                                                               Адренал криз
                                                  Амбулатор бўғин муассасалари                                                                            Стационар бўғин муассасалари




                                                                                                                                                          Вилоят кўп тармқоли
                                                                                                                                     Шаҳар/туман клиник
                                                                 Хусусий диагностика




                                                                                                                                                                                Вилоят марказлари
                                                                                        диспансерлари
                                                                                        Вилоят/шаҳар
                                                   поликлиника
                  Тиббий                                                                                                                                                                                                         Даволаш




                                                                                                                                        шифохонаси

                                                                                                                                                              шифохонаси
                                                                     марказлари




                                                                                                                                                                                                    марказлари
                                                                                                                                                                                                    Республика



                                                                                                                                                                                                                 стационар
                                                                                                                           ТТБ/ШТБ




                                                                                                                                                                                                                  Хусусий
                                                     Хусусий
 Даволаш      хизматлар тури                                                                            Даволаш муддати/                                                                                                         муддати




                                           КТМП
                                ОШП

                                      ОП
 жараёни      ва номи (асосий                                                                           шифокор харакати                                                                                                        /шифокор
               ва қўшимча)                                                                                                                                                                                                       харакати



            Доимий буйрак       -     Эндокринолог                                     Эндокр − Доимий равшида             реаниматолог, эндокринолог                                                                        - интенсив
            ўсти бези                                                                  инолог (ташхис куйгандан            маслахати билан                                                                                   даволаш;
Касалликни гормонларнинг                                                                                                                                                                                                     - шифохонадан
 (асоратни)                                                                                   кейин)
            мониторинги.                                                                                                                                                                                                     чиқишда
олдини олиш Индивидуал                                                                                                                                                                                                       амбулатор
    чора-   гормонал терапия.                                                                                                                                                                                                назорат учун
тадбирлари                                                                                                                                                                                                                   тавсиялар
                                                                                                                                                                                                                             берилади.
              1. Шикояти ва     О     1. ОШ                                            Эндокр − Тезкор                     Эндокринолог                                                                                      - кўрсатма
              анамнез           Ш     2. Педиатр                                       инолог, госпитализация                                                                                                                бўлганида
              (касаллик ва            3. Эндокринолог                                  реаним
              ҳаёт анамнези)          4. Қабул бўлими                                  атолог
                                      шифокори.
                                      5. Реаниматолог.
Мутахассис                            Барча шифокорлар.
 шифокор      2. Объектив       О     1. ОШ                                            Эндокр                              Керак бўлса, невролог,
 кўриги*      кўрик             Ш     2. Педиатр                                       инолог,                             офтальмолог, кардиолог, лор ва
                                      3. Эндокринолог                                  реаним                              бошқа тор матухассислари
                                      4. Қабул бўлими                                  атолог                              (асоратларга ва қўшимча
                                      шифокори.                                                                            касалликлар бўлса)
                                      5. Реаниматолог.
                                      Барча шифокорлар.
              3. Физикал ва     О     1. ОШ                                            Эндокр
                                                                                                        4
               клиник            Ш     2. Педиатр             инолог,
               текширув                3. Эндокринолог         реаним
                                       4. Қабул бўлими         атолог
                                       шифокори.
                                       5. Реаниматолог.
                                       Барча шифокорлар.
Изоҳ: беморда қўшимча бошқа ёки ёндош касалликлари аниқланган ҳолатда, кўрсатмага мувофиқ Миллий клиник протоколларда келтирилган бошқа
тегишли тор доирасидаги мутахассисларнинг кўриги ўтказилиши талаб этилади;
- касалликни асоратланган ҳолатида мурожаат бўлса ва/ёки аниқланса, шунингдек жарроҳлик амалиётига кўрсатма бўлган ҳолатларда шошилинч жаррох
консультацияси ўтказилади, бемор ҳолатига қараб шифохонага стационар давога ва/ёки жаррохлик амалиётини ўтказиш учун йўналтирилади.
                Асосий:
                1. Қоннинг
                                                                                                          бажарилади
                умумий (клиник)
                тахлили
                2. Сийдикнинг
                умумий (клиник)                                                                           бажарилади             - камида 1 марта
                таҳилили                                                                                                         ва/ёки
                                                                       −
                3. Коагулограмма                                                                                                 кўрсатмага
                (АЧТВ, МНО,                                                                                                      мувофиқ
               фибриноген, Д-
               димер, тромбин                                                                                     бажарилади
               вақти,
               протромбин
               вақти)
 Лаборатор     4. Қоннинг
текширувла     биохимё
    р*         тахлили (АЛТ,
               АСТ, креатинин,
               мочевина,
                                                                                                                                 - камида 1 марта
               умумий оқсил,
                                                                                                                                      ва/ёки
               альбумин,                                                                                          бажарилади
                                                                                                                                    кўрсатмага
               альфа-амилаза,
                                                                                                                                     мувофиқ
               натрий, калий,
               хлоридлар,
               фосфор, магний,
               кальций,
               билирубин)
                                                                                                                  бажарилади     - камида 1 марта
               5. Қондаги
                                                                                                                                      ва/ёки
               глюкоза.
                                                                                                                                    кўрсатмага
                                                                        5
                                                                                                                                 мувофиқ
                                                                                                             бажарилади     - камида 1 марта
              6. қондаги эркин                                                                                                     ва/ёки
              кортизол                                                                                                          кўрсатмага
                                                                                                                                 мувофиқ
                                                                                                             бажарилади        - кўрсатмага
              7. Тропонин
                                                                                                                                 мувофиқ
               8. Қон гурухи,                                                                                бажарилади        - кўрсатмага
               Rh                                                                                                                мувофиқ
               9. HBsAG, HCV,                                                                                бажарилади        - кўрсатмага
               RW, ОИТС                                                                                                          мувофиқ
               10. Қоннинг                                                                                   бажарилади        - кўрсатмага
               КЩС                                                                                                               мувофиқ
               Қўшимча:
               Беморни консультация қилишда ёндош касалликлари аниқланганса, тиббиёт муассасалари даражасидан келиб чиқиб мавжуд лаборатор
               текширувлари ўтказилади.
Изоҳ: бирламчи мурожаат қилинган шифокор томонидан лаборатор текширувларни ўтказилиши талаб этилади, кейинги даражага тор мутахассислар
кўрувига шу тахлиллар натижалари йўналтирилади. Лаборатор текширувни такрорий ўтказилиши, тор мутахассис ёки стационар даволаниш жараёнида
кўрсатма бўлганидагина ўтказилади.
               Асосий:
                                                                                                     бажарилади             -       Касаллик
               1. ЭКГ
                                                                                                                            бўйича
               2. Қалқонсимон
                                                                                                                            стационар
               без, буйрак,
                                                                                                                            даволанишда
               қорин бўшлиғи
                                                                                                                            камида 1 марта
               аъзолари,                                                                             бажарилади
                                                                                                                            ва/ёки
               бачадон,плеврал,
                                                                                                                            кўрсатмага
               ошқозон ости
                                                                                                                            мувофиқ
Инструмента бези УТТ
л-диагностик                                                                                         бажарилади               - кўрсатмага
               3. ЭхоКГ
 текширувла                                                                                                                     мувофиқ
     р*        4. Қафас                                                                              бажарилади
               бўшлиги                                                                                                        - кўрсатмага
               рентгенографияс                                                                                                  мувофиқ
               и
               5. Бош мия                                                                            бажарилади               - кўрсатмага
               МСКТ, МРТ                                                                                                        мувофиқ
               6. Қафас                                                                              бажарилади
                                                                                                                              - кўрсатмага
               бўшлиги МСКТ,
                                                                                                                                мувофиқ
               МРТ

                                                                     6
                                                                                                       бажарилади                 - кўрсатмага
              7. Бош мия ЭЭГ
                                                                                                                                    мувофиқ
               8. Холтер                                                                                 бажарилади               - кўрсатмага
               текшируви.                                                                                                           мувофиқ
               Қўшимча: Беморни консультация қилишда ёндош касалликлари аниқланганса, тиббиёт муассасалари даражасидан келиб чиқиб мавжуд
               инструментал диагностик текширувлари ўтказилади.
Изоҳ: инструментал диагностик текширувлар бирламчи мурожаат қилинган шифокор томонидан ўтказилади.
Агарда, бошқа даражадаги тиббиёт муассасасида даволанишга кўрсатма пайдо бўлса, шу ўтказилган текширув нусхалари билан йўналтирилади.
Инструментал диагностик текширувни такрорий ўтказилиши, тор мутахассис ёки стационар даволаниш жараёнида кўрсатма бўлганидагина ўтказилади.




                                    ИХТИСОСЛАШТИРИЛГАН СТАЦИОНАР ДАВОГА КЎРСАТМАЛАР
                                            Барчаси шошилинч стационарда даволанади

     Режали стационар давога кўрсатма (жаррохлик амалиётисиз)                 Шошилинч стационар давога (жаррохлик амалиётига) кўрсатма
                                                                          1. Туман тиббиёт бирлашмалари жаррохлик бўлимлари, Туманлараро
                                                                          шошилинч ва тез тиббий ёрдам марказлари, хусусий клиникаларда
                                                                          ўтказиладиган жаррохлик амалиёти турлари ва уларни ўтказиш учун
                                                                          кўрсатмалар:
                                                                          - трахеостома қўйиш учун
                                                                          2. Вилоят шошилинч тез-тиббий ёрдам ва/ёки Вилоят болалар кўп
                                                                          тармоқли марказнинг жаррохлик бўлимига ва/ёки Республика
                                                                          эндокринология ихтисослаштирилган       илмий амалий тиббиёт
                                                                          марказининг вилоят филиалига кўрсатмалар:
                                                                          - трахеостома қўйиш учун
                                                                          3. Республика эндокринология ихтисослаштирилган илмий амалий
                                                                          тиббиёт марказига жаррохлик бўлимига кўрсатмалар:
                                                                          - трахеостома қўйиш учун




                                                        Даволаш чора-тадбирлари
   Даво*           Номи                     Амбулатор бўғин муассасалари                            Стационар бўғин муассасалари



                                                                      7
                                                                                                                                                         Вилоят кўп тармқоли
                                                                                                                                    Шаҳар/туман клиник
                                                                   Хусусий диагностика




                                                                                                                                                                                Вилоят марказлари
                                                                                         диспансерлари
                                                                                         Вилоят/шаҳар
                                                    поликлиника
                                                                                                             Даволаш




                                                                                                                                       шифохонаси


                                                                                                                                                             шифохонаси
                                                                       марказлари




                                                                                                                                                                                                    марказлари
                                                                                                                                                                                                    Республика
                                                                                                                                                                                                                                Даволаш




                                                                                                                                                                                                                 стационар
                                                                                                                          ТТБ/ШТБ




                                                                                                                                                                                                                  Хусусий
                                                      Хусусий
                                                                                                             муддати/




                                            КТМП
                                ОШП
                                                                                                                                                                                                                                муддати/




                                      ОП
                                                                                                             шифокор                                                                                                            шифокор
                                                                                                             харакати                                                                                                           харакати


                                      Йуқ                                                                                 йўқ
Номедикаме
 н-тоз даво


                                            Амбулатор бўғин муассасалари                                                                             Стационар бўғин муассасалари




                                                                                                                                                         Вилоят кўп тармқоли
                                                                                                                                    Шаҳар/туман клиник
                                                                  Хусусий диагностика




                                                                                                                                                                               Вилоят марказлари
   Дори-           Дори-




                                                                                         диспансерлари
                                                                                         Вилоят/шаҳар
                                                   поликлиника




                                                                                                                                       шифохонаси


                                                                                                                                                             шифохонаси
                                                                      марказлари




                                                                                                                                                                                                    марказлари
                                                                                                                                                                                                    Республика
воситанинг      воситанинг                                                                                                                                                                                                      Даволаш




                                                                                                                                                                                                                 стационар
                                                                                                            Даволаш




                                                                                                                          ТТБ/ШТБ




                                                                                                                                                                                                                  Хусусий
                                                     Хусусий
                                            КТМП
                                ОШП




   ATХ-          халқаро                                                                                 муддати/шифоко                                                                                                         муддати/
                                      ОП


  таснифи      патентланмаг                                                                                р харакати                                                                                                           шифокор
бўйича коди       ан номи                                                                                                                                                                                                       харакати


                                                                                 Асосий дори-воситалар*
               Глюкокортикои                                                                                              реаниматолог, эндокринолог
   H02AB                                                                                                                                                                                                                         - 3-30 кун
               длар                                                                                                       маслахати билан
                                                                                                                                                                                                                                 давомида
                                                                                                                          реаниматолог, эндокринолог
               Натрий хлорид                                                                                                                                                                                                  инъекцион даво
                                                                                                                          маслахати билан
    B05
               0,9%                                                                                                                                                                                                          буюрилади; Яъни,
                                                                                                                                                                                                                               м/о, в/и ва шу
                                                                                                                          реаниматолог, эндокринолог                                                                          каби инъекцион
               Глюкоза 5%,                                                                                                маслахати билан                                                                                       муолажалар
  B05BA03
               10%, 40%                                                                                                                                                                                                         ўтказилади.
                                                                                                                          реаниматолог, эндокринолог
               Калий хлорид                                                                                               маслахати билан
  B05BB01                                                                                                                                                                                                                     Кўрсатма бўлса
               4%

Изоҳ: * асосий дорилар рўйхати Миллий клиник протоколларда келтирилган дори воситаларга ўзгартириш киритилади


                                                                                                         8
   Қўшимча дори-воситалар* - бошқа асоратлар ва ёндош касалликлар даволаниш учун (протоколларга қаранг: мия шиши, буйрак ўткир
                                                   етишмовчилиги ва бошқалар)
           Альбумин 20%                                                           реаниматолог
 B05AA01                                                                                                           Кўрсатма бўлса
                                                                                                                                          реаниматолог
   N05B      Диазепам                                                                                                                                                                                                                                   Кўрсатма бўлса
                                                                                                                                          реаниматолог
  C01CA      Кардиотониклар                                                                                                                                                                                                                             Кўрсатма бўлса



                                                 Амбулатор бўғин муассасалари                                                                                               Стационар бўғин муассасалари




                                                                                                                                                                                      Вилоят кўп тармқоли
                                                                                                                                                             Шаҳар/туман клиник
                                                                                          Хусусий диагностика




                                                                                                                                                                                                                       Вилоят марказлари
              Жарроҳлик




                                                                                                                диспансерлари
                                                                                                                Вилоят/шаҳар
                                                                  поликлиника
Жарроҳлиқ




                                                                                                                                                                шифохонаси


                                                                                                                                                                                          шифохонаси




                                                                                                                                                                                                                                                         Стационар*
                                                                                              марказлари




                                                                                                                                                                                                                                           марказлари
                                                                                                                                                                                                                                           Республика
               амалиёти/                                                                                                        Даволаш




                                                                                                                                             ТТБ/ШТБ




                                                                                                                                                                                                                                                           Хусусий
                                                                    Хусусий
амалиётини                                                                                                                                                                                                                                                            Даволаш




                                                    КТМП
                                 ОШП
                тиббий                                                                                                          муддат-

                                            ОП
 ўтказиш                                                                                                                                                                                                                                                              муддат-
              аралашув/                                                                                                           лари
 жараёни                                                                                                                                                                                                                                                                лари
             муолажа номи


Жарроҳлик
амалиётига
                                                    қўлланилмайди                                                                                      трахеостома қўйиш (керак бўлса)
  беморни
 тайёрлаш
                        Изоҳ:* жаррохлик амалиётини ўтказиш учун шароит мавжуд бўлган хусусий стационарда ўтказилиши талаб қилинади;


                                     Беморни даводан кейинги диспансер назорати ва соғломлаштирилиши
                                           Амбулатор бўғин муассасалари                         Стационар бўғин муассасалари




                                                                                                                                                                            Вилоят кўп тармқоли
                                                                                                                                                       Шаҳар/туман клиник
                                                                    Хусусий диагностика




                                                                                                                                                                                                   Вилоят марказлари
                                                                                             диспансерлари
                                                                                             Вилоят/шаҳар
                                                    поликлиника




                                                                                                                     Даволаш




                                                                                                                                                          шифохонаси

                                                                                                                                                                                шифохонаси




                                                                                                                                                                                                                       марказлари
                                                                        марказлари




                                                                                                                                                                                                                       Республика
                                                                                                                                                                                                                                                            Даволаш




                                                                                                                                                                                                                                           стационар
                                                                                                                                           ТТБ/ШТБ




                                                                                                                                                                                                                                            Хусусий
                                                      Хусусий




                                                                                                                    муддатлари /
                                             КТМП
                               ОШП




                Номи                                                                                                                                                                                                                                       муддатлари/
                                       ОП




                                                                                                                    шифокорлар                                                                                                                              шифокор
                                                                                                                     харакати                                                                                                                               харакати




                                                                                                                9
Стационарда
 н кейинги
                                                                   Доимий равшида                                            Кўрсатмага қараб
 кузатув ва   Шифокорни
                                   1. ОШ                           (буйрак                                                   (буйрак
 Диспансер    нг клиник ва
                                   2.                              етишмовчилик                                              етишмовчилик
 назорати,      физикал     ОШ                   қўлланилмайди                             +     +      +                +
                                   Эндокрино                       бўйича                                                    бўйича
реабилитаци текширувлар
                                   лог                             стандартларга                                             стандартларга
      я             и
                                                                   қаранг)                                                   қаранг)
муолажалар
      и
Изоҳ: Қўшимча ёндош касалликлари аниқланганида бошқа тор мутахассислари, физикал, клиник, лаборатор ва инструментал текширувлар ўтказилиши
мумкин
     Паллиатив ёрдам                    қўлланилмайди                                               қўлланилмайди




                                                                     10

Вложения (1)

Версия на узбекском (латиница)

Информация

Тип:Стандарт лечения
Коды МКБ:E27.2
Уровни помощи:Стационарная Специализированная Скорая/неотложная Высокотехнологичная специализированная
Возраст:Взрослые
Специализации:Кардиология Эндокринология Терапия Анестезиология и реаниматология Скорая медицинская помощь Общая врачебная практика
Специалисты:Кардиолог Эндокринолог Терапевт Анестезиолог-реаниматолог Семейный врач Врач общей практики Клинический фармаколог
Версия:v1
Утверждён:27.04.2026